Tourette sendromu, tik olarak adlandırılan, hastaların kontrol edemedikleri ani hareketler veya sesler çıkarmasına neden olan nöropsikiyatrik bir hastalıktır. Tedavisi psikiyatri uzmanlarınca yapılmakla birlikte dirençli vakalarda Amerika ve Avrupa'da beyin pili yöntemi tikleri durdurmak için uzun yıllardır kullanılmaktadır.

Tourette Sendromunda Beyin Pili Tedavisi

İlaca dirençli vakalarda beyin pili ameliyatları tikleri kontrol altına almakta oldukça başarılıdır. Amerika ve Avrupa'da uzun yıllardır kullanılan bu yöntem, şiddetli ve tedaviye dirençli Tourette vakalarında etkili sonuçlar vermektedir.

Tourette Sendromu (Tik Hastalığı) Nedir?

Tourette sendromu, çocukluk veya ergenlik döneminde başlayan ve tikler adı verilen istemsiz hareketler ve seslerle karakterize bir nörolojik bozukluktur. Tikler, ani, tekrarlayıcı ve ritmik olmayan hareketler veya seslerdir. Örneğin, göz kırpma, omuz silkme, boğaz temizleme veya kelimeleri tekrarlama gibi.

Tourette sendromu, Fransız Doktor Gerard Gilles de La Tourette tarafından ilk kez 1895 yılında tanımlanmıştır. Halk arasında kendini tutamama, aniden bağırma ve tik hastalığı olarak da bilinir. Tik adı verilen, üzerinde kontrolün bulunmadığı, tekrarlayan ani ve istenmeyen hareketler ve sesler çıkarmaya neden olur. Tourette sendromu genetik bir hastalıktır. Hastalığa sebep olan gen değişikliğinin anne-babadan çocuğa geçtiği veya bu gen değişikliğinin anne karnında iken meydana geldiğini göstermektedir.

Tourette Sendromunun Nedenleri ve Belirtileri

Tourette sendromunun en belirgin semptomu tiklerdir. Tikler, motor tikler ve vokal tikler olarak ikiye ayrılır.

Tourette Sendromunda Motor Tikler

  • Göz kırpma
  • Burun çekme
  • Yüz buruşturma
  • Baş sallama
  • Omuz silkme
  • Kol veya bacak hareketleri
  • Zıplama
  • Dokunma

Tourette Sendromunda Vokal Tikler

  • Boğaz temizleme
  • Öksürme
  • Havlama
  • Homurdanma
  • Kelimeleri tekrarlama
  • Küfür etme (koprolali)

Tiklerin şiddeti ve sıklığı kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde tikler hafif ve seyrekken, bazılarında tikler şiddetli ve sık olabilir. Tikler genellikle stres, heyecan veya yorgunluk durumlarında artar.

Tourette Sendromu Neden Olur?

Tourette sendromunun kesin nedeni bilinmemekle birlikte, beyindeki bazı bölgeler arasındaki iletişimdeki bozuklukların rol oynadığı düşünülmektedir. Genetik ve çevresel faktörlerin de Tourette sendromunun gelişiminde etkili olabileceği düşünülmektedir. Aile üyelerinde bu tarz benzer semptomlar görülüyorsa genlerin rolünün hastalığın gelişiminde ve semptomların şiddetinde önemli olduğu belirtilir. Bununla birlikte dopamin, serotonin ve diğer nörotransmitterlerin beyindeki düzensiz seviyeleri tik hastalığının semptomları ile ilişkilendirilir. Beyindeki bazı bölgelerde anormal aktivite veya iletişim tiklerin oluşumunda etken olabilir. Bazı çevresel faktörlerin tik hastalığı semptomlarının ortaya çıkmasına tetikleyici bir rol olduğu düşünülür. Örneğin stres, enfeksiyon, travma veya toksin maruziyeti gibi durumlar tik hastalığının ortaya çıkışını açıklar.

Tourette Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

İlk adım doktorun yaptığı fiziki muayenedir. Ardından doktor hastadan tiklerin ne zaman başladığına, ne sıklıkla ortaya çıktığına ve ne kadardır devam ettiğine dair semptom değerlendirilmesi amacıyla sorular sorar. Tourette sendromu tanısı konulabilmesi için birden fazla göz kırpma, omuz silkme gibi motor tik ve ses tiklerinin olması ve bunların en az 1 yıldır devam etmesi gerekmektedir. Tiklerin sebebinin başka bir rahatsızlıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) ve elektroensefalogram (EEG) çekilir.

Tourette Sendromunun Tedavisi

Tourette sendromunun tedavisi, tiklerin şiddetine ve kişinin yaşam kalitesine etkisine bağlıdır. Hafif tikleri olan kişilerde tedaviye gerek olmayabilir. Ancak tikler şiddetliyse veya kişinin yaşam kalitesini etkiliyorsa tedavi seçenekleri şunları içerir:

İlaç Tedavisi

  • Antipsikotik ilaçlar
  • Alfa-agonistler
  • Antidepresanlar

Davranış Terapisi

  • Alışkanlık Tersine Çevirme Eğitimi (HRT)
  • Maruz Bırakma ve Tepki Önleme Terapisi (ERP)

Derin Beyin Stimülasyonu (DBS - Beyin Pili)

DBS, Tourette sendromunun şiddetli ve tedaviye dirençli tiklerinde kullanılan bir cerrahi tedavi yöntemidir. Bu yöntemde, beyindeki belirli bölgelere elektrotlar yerleştirilir ve bu elektrotlar aracılığıyla beyne elektriksel uyarılar gönderilir. DBS, tiklerin şiddetini ve sıklığını azaltmada etkili olabilir.

Tourette Sendromu ve Yaşam Kalitesi

Tourette sendromu, kişinin yaşam kalitesini etkileyebilir. Tikler, kişinin sosyal, akademik ve iş hayatını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Tourette sendromu olan kişilerde anksiyete, depresyon ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi diğer durumlar da görülebilir.

Tourette sendromu olan kişilerin destekleyici bir ortamda yaşamaları önemlidir. Aile, arkadaşlar ve öğretmenler, Tourette sendromu olan kişilere anlayış göstermeli ve destek olmalıdır. Ayrıca, Tourette sendromu olan kişilerin bir uzmandan yardım almaları da önemlidir.

Tourette sendromu, tedavi edilebilir bir durumdur. Uygun tedavi ve destekle, Tourette sendromu olan kişiler mutlu ve başarılı bir yaşam sürebilirler.

Yakınında Tourette Sendromu Olanlar Nasıl Davranmalı?

Tourette sendromu, kişinin yaşam kalitesini, kişinin sosyal, akademik ve iş hayatını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Tourette sendromu olan kişilerde anksiyete, depresyon ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi diğer durumlar da görülebilir. Tourette sendromu olan kişilerin destekleyici bir ortamda yaşamaları önemlidir. Aile, arkadaşlar ve öğretmenler, Tourette sendromu olan kişilere anlayış göstermeli ve destek olmalıdır. Ayrıca, Tourette sendromu olan kişilerin bir uzmandan yardım almaları da önemlidir.

Spor, egzersiz, yazarlık, resim yapma gibi yaratıcı faaliyetler ve hobiler önerilmektedir. Tourette sendromu, tedavi edilebilir bir durumdur. Uygun tedavi ve destekle, Tourette sendromu olan kişiler mutlu ve başarılı bir yaşam sürebilirler.

Tourette Sendromu Hasta Hikayeleri

Tourette Sendromu - Beyin Pili Tedavisi

Tourette Sendromu (Tik hastalığı) - Büşra Pil Öncesi & Pil Sonrası

Uzun yıllardır ses ve hareket tikleri olan hastamızın beyin pili ameliyatı öncesi ve sonrası görüntülerini izliyorsunuz. Tourette sendromu (Tik hastalığı); hastaların kontrol edemedikleri ani hareketler veya sesler çıkarmasına neden olan nöropsikiyatrik bir hastalıktır. Tedavisi psikiyatri uzmanlarınca yapılmaktadır. İlaca dirençli vakalarda beyin pili ameliyatları tikleri kontrol altına almakta oldukça başarılıdır.

Unutmayın: Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Herhangi bir sağlık sorununuz varsa veya tedavi seçenekleri hakkında sorularınız varsa, lütfen doktorunuza danışın.
Doktorlar ve İlgili Uzmanlar İçin

Akademik Yazılar, Makaleler ve Konferanslar

Prof. Dr. Ersoy Kocabıçak'ın derin beyin stimülasyonu ve hareket bozuklukları alanında yayımlanmış bilimsel makaleleri, akademik çalışmaları ve konferans sunumlarına bu sayfadan ulaşabilirsiniz.

Blog Sayfasını İncele

Vakanızı değerlendirmek ister misiniz?

İstanbul'a gelmeden önce raporlarınızı gönderin

MR görüntülerinizi, tıbbi raporlarınızı ve semptom videolarınızı WhatsApp üzerinden paylaşın. Ekibimiz bilgilerinizi inceleyerek yüz yüze DBS değerlendirmesinin uygun olup olmayabileceği konusunda sizi yönlendirsin.

İlk adım uzaktan vaka incelemesi olabilir.